Czereśnia ptasia (czereśnia, wiśnia ptasia, trześnia), Prunus avium L.
Rodzina Różowate (Rosaceae)
Gatunek rodzimy; gleby żyzne lub umiarkowanie żyzne, przepuszczalne i wilgotne, światłolubny [1, 2]
Drzewo do 20 m wys., żyje do 100 lat. Występuje w Europie, pn. - zach. Afryce i zach. Azji [1, 2].
- Jerzy Ossoliński - czereśnie zamiast rodzynek
- Kwiaty - długie szypułki
- Owoce - jedzone od neolitu
- Suszone jak rodzynki
- Liść
- Kora - okrężnie się łuszczy
W XVII w. kanclerz wielki koronny, Jerzy Ossoliński, postanowił wydać ucztę, na której potrawy będą przygotowane tylko na bazie produktów pochodzących z ziem Rzeczypospolitej, podobno w roli rodzynek bardzo dobrze odnalazły się właśnie suszone czereśnie [3].
Wiosną na biało kwitną różne gatunki drzew z rodziny różowatych, jednym z nich jest czereśnia. W stanie dzikim można ją spotkać w lasach liściastych i mieszanych. Jej odmiany uprawne są pospolite w naszych sadach i ogrodach od wielu wieków. Czereśnia ma kwiaty (średnicy około 2,5 cm) zebrane po 2-6 i co jest dla tego gatunku charakterystyczne, występują one na długich szypułkach (do 5 cm).
Owoce czereśni zawierają dużo potasu i witaminy A oraz m.in. znaczące ilości wapnia, fosforu, żelaza, magnezu, witaminy B i kwasu foliowego, wchodzą w skład ludzkiej diety przynajmniej od neolitu [4].
Owoce czereśni można umyć, wydrylować, ususzyć i przekonać się, że ... kanclerz wielki koronny, Jerzy Ossoliński, miał rację. Suszone czereśnie smakują jak rodzynki ;-) [3].
Liście dzikiej czereśni kształtem przypominają liście śliw i czeremch, ale w przeciwieństwie do nich, są dość duże. Mogą osiągać nawet 20 cm długości.
W lesie dziką czereśnię łatwo jest rozpoznać po charakterystycznej ciemnej korze łuszczącej się okrężnie cienkimi pasami.
Literatura:
- Seneta W., Dolatowski J., 2006."Dendrologia" Wydanie II poprawione i uzupełnione. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006. s. 303
- Bugała W., 1991. "Drzewa i Krzewy dla terenów zieleni" wydanie II. Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1991. s. 351-353
- Maria Ziółkowska, 1983. „Gawędy o drzewach”. Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, Warszawa. s. 64-69
- Lánská D., 1992. "Jadalne rośliny dziko rosnące". Polska Oficyna Wydawnicza "Delta W-Z", Warszawa. s. 144-145
opracowała Anna Górska, Wrocław 2015